Tweedehands boeken koopt u het beste met een korte controle vooraf: lees de beschrijving en de titelpagina, vraag naar de staat van band en schutblad, en spreek pas daarna een prijs en verzendwijze af. Wie op markten of online zoekt, let op dezelfde punten: uitgave, druk, volledigheid en de conditie van het papier. Over het zoeken op markten en online, het lezen van een beschrijving en titelpagina en het beoordelen van band, papier en schutblad gaat dit stuk, met achtergrond bij tweedehands boeken, markten, online.
Waar zoekt u tweedehands boeken: markt of online?
Online werkt het omgekeerd. Het aanbod is groot en doorzoekbaar op auteur, titel, ISBN en soms op druk. Maar u beoordeelt op tekst en foto's. Vraag bij twijfel altijd extra foto's van de band, de rug en de titelpagina. Een foto van alleen het voorplat zegt weinig over de rug en de scharnieren, en juist daar zit vaak de zwakke plek.
Praktisch: zoek op ISBN als u een bepaalde uitgave wilt. Zoek op auteur en titel als u een leesexemplaar zoekt en de druk niet uitmaakt. Vergelijk bij online aanbod de verzendkosten mee in de prijs; een boek van acht euro met zeven euro verzending is een ander bod dan het lijkt.
Hoe leest u een beschrijving en een titelpagina?
Een beschrijving is een samenvatting van iemands oordeel. Let op de woorden die iets zeggen over staat: 'naam op schutblad', 'vlek op snede', 'rug verkleurd', 'enkele potloodstrepen'. Ontbreken zulke opmerkingen, dan is dat geen garantie. Vraag door.
De titelpagina is de kern van de identificatie. Daar staan doorgaans de volledige titel, de auteur, de uitgever, de plaats en het jaar. Soms ook de druk, bijvoorbeeld 'tweede druk' of een cijferreeks. Die gegevens bepalen of u de uitgave krijgt die u zoekt. Een latere druk kan herzien zijn; een eerdere druk kan juist de tekst hebben die u wilt.
Kijk ook naar de keerzijde van de titelpagina. Daar staan vaak het jaar, de druk en het ISBN. Ontbreekt een ISBN, dan gaat het om een uitgave van voor de invoering of om een uitgave zonder nummer. Dat is niet automatisch slecht, maar het maakt zoeken lastiger.
Hoe beoordeelt u band, papier en schutblad?
De band vertelt hoe het boek is gebruikt. Een linnen band met lichte slijtage aan de hoeken is normaal voor een boek van vijftig jaar. Een rug die loslaat, is een probleem. Open het boek op het midden en kijk of de katern nog vastzit. Hoor of voel u een knak, dan is de band zwak.
De scharnieren, de strook stof tussen rug en plat, zijn de zwakke schakel. Ze scheuren bij veel openen. Controleer of de binnenste strook nog heel is en of er geen plakband zit. Plakband verkleurt en laat lijm achter; het is geen reparatie maar een latere zorg.
Het papier: let op vochtvlekken, foxing (bruine puntjes), ezelsoren en scheurtjes. Een lichte verkleuring van de snede is meestal onschuldig. Vlekken die door het blok heen gaan, wijzen op water. Ruik aan het boek; een muffe geur betekent vocht.
Het schutblad, het eerste en laatste blad binnen de band, is vaak beschreven of beschadigd. Een naam, een ex libris of een prijs in potlood is meestal geen bezwaar. Een uitgescheurd schutblad of een ontbrekend vrij blad is dat wel.
Welke vragen stelt u voor u betaalt?
Stel uw vragen in één bericht, dan krijgt u één antwoord. Vraag naar de druk en het jaar, naar de staat van rug en scharnieren, naar het schutblad en naar eventuele aantekeningen. Vraag of alle pagina's en eventuele bijlagen aanwezig zijn, zoals een kaart of een los register.
Bij online kopen: vraag naar de verpakking. Een boek in een dunne envelop komt beschadigd aan. Vraag om karton of een doos, en om verzending als pakket. Bij een markt: bekijk het boek in daglicht, niet in de schaduw van een kraam. Draai het om en kijk naar de rug.
Over betaling: betaal bij voorkeur met een methode die u bij problemen kunt terugdraaien. Bij contante betaling op een markt is dat niet mogelijk, dus dan telt uw eigen controle. Spreek bij online aankoop een termijn af waarbinnen u kunt reageren als het boek niet klopt.
Hoe bewaart u wat u hebt gekocht?
Een boek houdt van een droge, stabiele plek. Zet boeken rechtop, niet te strak, zodat u ze zonder wringen kunt pakken. Leg ze niet tegen een buitenmuur waar vocht intrekt. Direct zonlicht verkleurt de rug; een kast met deuren of een plank uit de zon is beter.
Stof en insecten: houd de plank schoon en schud boeken af en toe uit. Zilvervisjes en boekenwurmen houden van stof en vocht. Een droge ruimte met wat luchtbeweging doet meer dan welke spray dan ook.
Reparaties: gebruik geen plakband. Voor een losse rug of een scheur in het schutblad zijn er zuurvrije materialen, maar voor een gewoon leesexemplaar is niets doen vaak beter dan een snelle oplossing. Wilt u een boek laten herstellen, vraag dan eerst wat het kost en of het de waarde rechtvaardigt.
Voor het opbergen van een kleine verzameling: noteer aankoopdatum en prijs op een briefje in de kast, niet in het boek. Zo houdt u overzicht zonder het boek te veranderen.
Hoe verkoopt u later weer?
Wilt u een bibliotheek wegdoen, dan is een bouquinist of antiquaar een logische eerste stap. Die kijkt naar dezelfde punten die u hierboven leest: band, papier, schutblad, volledigheid. Verwacht geen hoge bedragen voor gewone leesboeken; de waarde zit vaak in bijzondere uitgaven, eerste drukken en complete reeksen.
Verpakken voor verzending: papier kraft om het boek, dan karton eromheen, dan een doos of stevige envelop. Niet te strak, zodat hoeken niet doorsteken. Schrijf het adres op de doos, niet op het boek.
Voor de prijs en de beschrijving: noem druk, jaar, uitgever en gebreken. Een eerlijke beschrijving voorkomt discussie achteraf. Wie vaker koopt en verkoopt, leert vanzelf waar de zwakke plekken zitten: bij de rug, de scharnieren en het schutblad.
Zo blijft tweedehands kopen een kwestie van kijken, vragen en vergelijken. Op de markt met uw handen, online met foto's en een paar gerichte vragen. Het boek dat u zoekt, is vaak te vinden; het gaat erom dat u weet waar u op let.
