Naar de inhoud
Jamanaro Wonen, tuin en huisdieren

Tuin & buitenleven

Balkon inrichten: draagkracht, wind en waterafvoer

Een balkon is geen kleine tuin maar een uitkragende constructie met een gewichtsgrens, een windprofiel en een afvoerputje dat niemand ooit controleert.

Gepubliceerd op in Tuin & buitenleven volgens onze redactionele uitgangspunten

Een smal stadsbalkon met een houten vlonder, twee lage plantenbakken met siergras en een opklapbaar tafeltje tegen een gemetselde balustrade.
Een smal stadsbalkon met een houten vlonder, twee lage plantenbakken met siergras en een opklapbaar tafeltje tegen een gemetselde balustrade.

Een balkon voelt als buitenruimte, maar het gedraagt zich als een constructiedeel. Het steekt uit de gevel, het draagt zijn eigen gewicht plus alles wat erop staat, en het moet water afvoeren zonder dat er iets de woning in loopt. Wie dat als uitgangspunt neemt, richt anders in dan wie met een tuinfolder begint.

Gewicht is de eerste grens

Natte potgrond is zwaar. Een plantenbak van tachtig centimeter breed met veertig centimeter grond weegt vlak na een regenbui al gauw enkele tientallen kilo s, en dat gewicht staat op een klein steunvlak. Reken daar meubels, een vlonder en mensen bij op.

Er bestaat geen algemeen getal dat voor elk balkon geldt: de toegestane belasting hangt af van bouwjaar, constructie en onderhoudstoestand. Bij twijfel, en zeker bij zware elementen zoals een waterbak of een groot plantvak, hoor je dit bij de eigenaar, de VvE of een constructeur na te vragen. Zet zware voorwerpen bij voorkeur langs de gevelzijde, want daar is de constructie het sterkst, en niet aan de buitenrand.

Wind, en waarom hoge schermen tegenwerken

Op de vierde verdieping waait het anders dan in een achtertuin. Wind versnelt langs een gevel en slaat om de hoek van een gebouw. Een hoog, dicht windscherm lijkt dan de oplossing, maar het vangt precies die kracht op en zet die kracht over op de balustrade en op de bevestiging.

Beter werkt een lager scherm dat lucht doorlaat, bijvoorbeeld een geweven doek of een lattenscherm met openingen. Dat breekt de wind in plaats van hem te keren. Voor beplanting geldt hetzelfde: stevige, kleinbladige soorten en siergrassen houden zich beter dan grote, zachte bladeren die binnen een seizoen aan flarden waaien.

Op een balkon kiest u het beste een uitvalscherm met windvaste armen of een rolscherm dat in een koker boven de deur blijft zitten. Zo hangt er geen los doek dat wind vangt. Let op de windklasse en op de bevestiging: bij een balkon met veel wind volstaan zuignappen niet, dan zijn chemische ankers in beton of staal nodig. Een scherm dat bij windkracht 6 automatisch oprolt, voorkomt schade. Wilt u eerst de techniek achter zonwering en gevelbelasting begrijpen, dan biedt deze uitleg over zonwering en gevels bruikbare achtergrond voordat u bestelt.

Water en de vloer

Bijna elk balkon heeft afschot naar een afvoer of naar een open rand. Die route hoort vrij te blijven. Een vlonder over de hele vloer is prettig onder de voeten, maar hij verbergt bladeren en zand die de afvoer verstoppen. Kies een vlonder in losse delen die je kunt optillen, en veeg er twee keer per jaar onder.

Zet potten nooit direct op de vloer. Vocht dat onder een pot blijft staan, tast een coating of een tegel aan en geeft in de winter vorstschade. Potvoetjes of een rooster van enkele centimeters lossen dat volledig op en verbeteren bovendien de afwatering van de pot zelf.

Meubels op weinig vierkante meters

  • Kies opklapbaar of stapelbaar meubilair; een balkon van vier vierkante meter heeft geen vaste eethoek nodig.
  • Een smal tafelblad aan de balustrade, tachtig bij dertig centimeter, is vaak bruikbaarder dan een ronde tafel.
  • Neem meubels die tegen vocht kunnen of die binnen passen, want alles wat blijft staan verweert.
  • Houd een looppad van zestig centimeter vrij naar de deur en naar de afvoer.

Tot slot: houd rekening met de buren. Water dat van een balkon druppelt komt op het balkon eronder terecht, en een pot die overloopt na het gieten is de meest voorkomende oorzaak van dat soort ergernis. Waterreservoirs onder de bakken lossen dat op en verminderen bovendien de gietfrequentie in de zomer aanzienlijk.

Verder lezen

Wie wel een tuin heeft, begint bij een vijver in een kleine tuin.

De onderhoudsronden per jaargetijde staan bij de tuin per seizoen.

Buitenverlichting op een balkon volgt dezelfde regels als een lichtplan binnenshuis.

Meer buiten staat bij tuin en buitenleven.

Een bloemstuk voor een feest vraagt verse bloemen; zie een corsage bevestigen.

Wie het hele jaar door plant, leest winterharde planten voor potten.

Meer uit tuin & buitenleven

  • Een houten werktafel bij daglicht met daarop een half afgewerkt corsage van rozen, een magneetsluiting in twee delen, een speld en een rolletje lint, van bovenaf gefotografeerd.

    Tuin

    Corsage bevestigen: magneet, speld of bindpunt

    Een corsage bevestigen begint bij twee gegevens: het gewicht van de bloemen en de stevigheid van de stof. Een zware bloem op fijne zijde vraagt een andere techniek dan een kleine roos op een jasje van wol. Wie beide eerst bepaalt, kiest daarna pas tussen magneet, speld of bindpunt.

  • Een Trachycarpus in een pot op een zonnige stoep, met vezelige stam en waaierbladen die tegen een witte muur scherp afsteken, van opzij gefotografeerd in de ochtendzon.

    Tuin

    Palmen herkennen en houden: blad, water en winter

    Palmen herkennen begint bij het blad: waaiervormige soorten als Trachycarpus en Chamaerops hebben bladen die als een waaier uit één punt komen, veervormige soorten als Phoenix hebben een blad met een lange middennerf en rijen deelblaadjes. Plant een palm niet dieper dan de kweekspiegel, geef in het groeiseizoen water tot de kluit vochtig is en laat de bovenste laag tussen twee giften opdrogen. In de winter beschermt u het hart met vliesdoek of haalt u de pot naar binnen.

  • Een kleine tuinvijver met een rand van onregelmatige natuursteen, waterlelieblad op het oppervlak en een moerashoek met zegge langs de achterzijde.

    Tuin

    Vijver aanleggen in een kleine tuin

    Een vijver van een vierkante meter verandert een stadstuin meer dan tien nieuwe planten. Mits hij op de goede plek ligt en de rand hem droog houdt.